Póstkort

Frá Namibíu

Nýr forseti sór embættiseiðinn 21. mars. Hátíðarhöldin stóðu í allan dag, reyndar alla helgi. Um leið var fimmtán ára sjálfstæði og afnámi aðskilnaðarstefnunnar fagnað. Á Þjóðarleikvanginum í Ólympíu var haldin útihátíð þar sem tónlistarfólk hvaðan af frá tróð upp. Ekkert var til sparað og aðgangur að hinum troðfulla leikvangi ókeypis. Umgjörð skemmtanahaldsins öll með hinu glæsilegasta móti: Þar ríkti sönn gleði yfir mannfjöldanum sem steig trylltan dans. Syngjandi í transi og taktfast af innlifun: „Fifteen years of independence, fifteen yeeears of independence ... !“

Í upplýsingariti um Namibíu – sem stundum er kölluð „gimsteinn Afríku“ – skrifa Auður H. Ingólfsdóttir og Þórdís Sigurðardóttir meðal annars um menninguna og gildi arfleifðarinnar sem þjóðflokkarnir búa að, þar sem Sanþjóðflokkurinn var fyrstur til að festa rætur. Og þar segir frá því að fyrir um 2000 árum fluttust aðrir þjóðflokkar til þess svæðis sem nú er Namibía og þeir lifðu hlið við hlið, hver með sína siði. Sanflokkurinn þykir búa yfir afburða þekkingu á veðurfari, hegðun dýra og hvernig nýta má jurtir til lækningar og matar.

Í þúsundir ára hefur Sanfólkið, sem nýlenduherrarnir kölluðu Búskmenn, flakkað um Kalahari á svæði sem nær frá austurhluta Namibíu og vesturhluta Botswana. Þjóðflokkurinn komst af í þessu hrjóstuga umhverfi með því að aðlaga sig staðháttum. Sanfólkið setti upp híbýli sín þar sem vatn var að finna.

Ég vaknaði og ég vissi. Það var alveg eins og að vera
víðsfjarri. Það var eins og að vera náttúrubarn.
Í svörtustu Afríku, þar sem tunglið ræður ríkjum,
þar svaf ég í grasaskjóli löngu áður en konan eignaðist jörð.

Hún er ættarhöfuðið, hún er sameign þess sem við trúum á.
Búskmaðurinn og ég, við gengum hönd í hönd.
Hann var fátækur og ríkur. Hann var undirförull. Og ef svo er,
þá var ég aðeins að horfa í eigin spegilmynd.

Hann er fullkominn og fátækur. Ég vaknaði einmana
og var einskis nýtur. Ég var sandkorn. Og í eyðimörkinni
sáði ég fræi. Ég sá græna áru allt í kring, það var eins og
að byrja upp á nýtt. Ég fann saltvatn og landið var nýtt.

Namibía á sér mjög langa menningarsögu. Manngerðir hellar í norðurhluta landsins og myndskreyttir hellisveggir eru til vitnis um búsetu manna þar fyrir a.m.k. 25 þúsundum ára. Vegna þess hve margir þjóðflokkar hafa tekið sér búsetu í landinu gegnum tíðina er menningin ákaflega fjölskrúðug. Frásagnalist, tónlist, dans og handverk hafa um langan aldur verið lifandi hluti af staðbundinni menningu þjóðflokkanna ...

Á Ólympíuleikvanginum fannst mér ég vera umkringdur af einmitt þessu fólki. Í lok tónleikanna var skyndilega slökkt á öllum flóðljósunum og galdraþulan magnaðist í hinu blásvarta myrkri. Eitt augnablik var allt hljótt. En þá var flugeldum skotið upp í hvað er virtist sem klukkutímum saman, langt fram á nótt. Og Sanfólkið teygði höndum mót himni. Dansandi. Í faðmlögum. Ástfangið. Öskrandi. Eins og mánaþjóð að tigna hina eilífu nótt.

Þau trúa á landið, það deyðir og gefur lif.
Allt okkar líf er lifað. Við erum mynduð af vatni,
eyðimerkurblómið dansar í sólinni.
Ástin er eins og gullin sól sem sest í fegurri
fjarlægð. Þar sem regnið aldrei nær að tendra tungl.

Og þar var ég á fullkomnu augnabliki, meðal dansandi dætra Welwitschia og horfinna sona Helgrindarstrandarinnar. Sat ég á baki jakuxa til að æða með honum um óendanleikann að eilífu.

Kristian Guttesen

Til baka

yfirlit frétta